ویزای استارتاپ استونی چیست؟
ویزای استارتاپ استونی یکی از برنامههای رسمی دولت این کشور برای جذب کارآفرینان بینالمللی است. هدف این ویزا، فراهم کردن شرایطی برای ورود مؤسسان استارتاپهای نوآورانه به اکوسیستم اقتصادی و فناورانه اروپا است. برخلاف ویزاهای سرمایهگذاری، در این برنامه نیازی به سرمایهگذاری کلان یا خرید ملک نیست؛ آنچه اهمیت دارد، ایده نوآورانه و قابلیت اجرایی آن است.
دارندگان این ویزا میتوانند با ثبت شرکت خود در استونی، اقامت موقت دریافت کنند و بیزینسشان را در خاک اتحادیه اروپا توسعه دهند. مسیر کار به این صورت است که ابتدا باید ایده توسط «کمیته استارتاپ استونی» بررسی و تأیید شود. سپس متقاضی شرکت خود را ثبت کرده و برای دریافت ویزا از طریق پلیس و اداره مرزی اقدام میکند. پس از ورود به استونی نیز، فعالیت رسمی شرکت آغاز میشود و در صورت موفقیت، اقامت موقت قابل تمدید و تبدیل به اقامت دائم خواهد بود.
فرآیند سادهتر از اکثر کشورهاست، چون تقریباً تمام مراحل اخذ ویزای استاتاپ استونی – از ثبت شرکت گرفته تا پیگیری ویزا – آنلاین انجام میشود. همین ساختار دیجیتالی و شفاف، برنامه استارتاپ استونی را به یکی از محبوبترین مسیرهای مهاجرتی کارآفرینان جهان، از جمله ایرانیان، تبدیل کرده است.
در ادامه، کل مراحل اخذ ویزای استارتاپ استونی را به همراه تمام جزییات آن می خوانید.
مرحله ۱: بررسی واجد شرایط بودن
اولین قدم در مسیر دریافت استارتاپ ویزای استونی، بررسی شرایط استارتاپ ویزای استونی و اطمینان از واجد شرایط بودن ایده و تیم شماست. این کشور برخلاف بسیاری از برنامههای مهاجرتی، تنها به افرادی ویزا میدهد که بتوانند ثابت کنند بیزینس آنها نوآورانه، مقیاسپذیر و قابل رشد بینالمللی است.
کمیته استارتاپ استونی (Startup Estonia Committee) برای ارزیابی طرحها مجموعهای از شاخصهای مشخص دارد. قبل از ارسال درخواست، باید مطمئن شوید که بیزینس شما این موارد را پوشش میدهد:
- نوآوری (Innovation): ایده باید تازه، فناورمحور یا دارای مزیت رقابتی قابلاثبات باشد. طرحهای تکراری یا کپیشده از مدلهای رایج پذیرفته نمیشوند.
- قابلیت رشد جهانی (Scalability): محصول یا خدمت باید پتانسیل ورود به بازارهای بینالمللی را داشته باشد، نه صرفاً بازار محلی.
- تیم مؤسس فعال: حداقل یکی از اعضای تیم باید بهصورت تماموقت روی توسعه بیزینس کار کند. وجود تخصصهای مکمل (فنی، بازاریابی، مدیریتی) در تیم امتیاز مثبتی محسوب میشود.
- مدل درآمدی مشخص: باید بتوانید نشان دهید شرکت در آینده نزدیک به درآمد میرسد یا حداقل مدل کسبوکار قابل اجرا دارد.
- توانایی مالی برای شروع: داشتن تمکن مالی کافی برای پوشش هزینههای زندگی در استونی (حدود ۳۶۰۰ یورو برای هر نفر) الزامی است.
نکته مهم برای متقاضیان ایرانی: اگر در ایران فعالیت دارید و استارتاپ شما هنوز به مرحله محصول نهایی نرسیده، نگران نباشید. کمیته استونی به پروژههای در مرحله اولیه (early-stage) هم توجه میکند، به شرطی که ایده منطقی و مسیر رشد مشخصی داشته باشد. ارائه مستندات توسعه محصول، رزومه فنی تیم و تحلیل بازار میتواند شانس تأیید شما را بالا ببرد.
در پایان این گام باید بیزینس پلن (Business Plan) آماده و قابل دفاع داشته باشید، تیمتان را معرفی کرده باشید و تمکن مالیتان مشخص باشد. با داشتن این موارد، میتوانید وارد مهمترین مرحله بعدی شوید: ارسال درخواست به کمیته استارتاپ استونی و دریافت تأییدیه رسمی.
مرحله ۲: دریافت تأییدیه از کمیته استارتاپ استونی
این بخش، مهمترین مرحله در فرآیند اخذ استارتاپ ویزای استونی است. تمام متقاضیان باید قبل از هر اقدامی، تأییدیه رسمی از کمیته استارتاپ استونی دریافت کنند. این کمیته از متخصصان و سرمایهگذاران حوزه فناوری تشکیل شده و وظیفهاش بررسی واقعی بودن ایده و میزان پتانسیل رشد بینالمللی آن است.
برای ارسال درخواست، باید وارد سایت رسمی Startup Estonia شوید و فرم مربوط به برنامه استارتاپ ویزا را پر کنید. در این فرم، از شما خواسته میشود اطلاعات دقیقی درباره ایده، تیم مؤسس، بازار هدف و مدل درآمدی شرکت ارائه دهید. مدارکی مثل بیزینس پلن انگلیسی، رزومه اعضای تیم، لینک نسخه آزمایشی محصول یا وبسایت و توضیحات مربوط به ساختار مالی هم باید بارگذاری شوند. پس از ارسال، کمیته در چند مرحله طرح را از تحلیل میزان نوآوری و مدل اقتصادی گرفته تا بررسی توان تیم و واقعگرایی در پیشبینی رشد شرکت ارزیابی میکنند.
فرآیند بررسی معمولاً بین 10 تا 15 روز کاری زمان میبرد. اگر طرح شما با معیارهای کمیته مطابقت داشته باشد، ایمیلی با عنوان «ارزیابی مثبت کمیته استارتاپ» دریافت میکنید که شامل کد تأییدیه رسمی است. این کد برای ادامه مسیر، یعنی ثبت شرکت و درخواست ویزا، ضروری است و معمولاً شش ماه اعتبار دارد.
برای افزایش احتمال تأیید، بهتر است از دادههای واقعی بازار استفاده کنید، مسیر رشد محصول را دقیق توضیح دهید و تمرکز خود را بر ارزش تجاری ایده بگذارید نه صرفاً جنبههای فنی. کمیته استونی به دنبال طرحهایی است که قابلیت اجرا داشته باشند، نه صرفاً ایدههای تئوریک. اگر بتوانید نشان دهید تیم شما توانایی پیادهسازی ایده را دارد و نمونه اولیهای از محصولتان ارائه کنید، شانس موفقیتتان چند برابر خواهد شد.
در پایان این مرحله، شما باید تأییدیه رسمی کمیته استارتاپ استونی را دریافت کرده باشید. این تأییدیه سند اصلی ورود به مرحله بعد است: ثبت شرکت در استونی از طریق سامانه الکترونیکی e-Business Register.
مرحله ۳: ثبت شرکت در استونی
بعد از دریافت تأییدیه رسمی از کمیته استارتاپ استونی، مرحله بعدی گرفتن ویزای استارتاپ و ورود به خاک استونی است. برخلاف تصور رایج، ثبت شرکت قبل از دریافت ویزا نهتنها الزامی نیست، بلکه توسط Startup Estonia نیز توصیه نمیشود. هدف این است که کارآفرین ابتدا وارد استونی شود، محیط کسبوکار را از نزدیک درک کند، و سپس شرکت را در ساختار قانونی درست ثبت نماید.
پس از ورود به استونی، نوبت به ثبت شرکت میرسد؛ فرایندی که یکی از سادهترین و سریعترین سیستمهای ثبتی در اروپا را دارد. استونی با استفاده از زیرساخت دیجیتال e-Business Register امکان ثبت شرکت را تقریباً بهصورت کامل آنلاین فراهم کرده است. بیشتر متقاضیان نوع شرکت Private Limited Company (Osaühing / OÜ) را انتخاب میکنند. پس از ورود به پورتال رسمی، باید نام شرکت، آدرس حقوقی و اطلاعات سهامداران را وارد کنید. هزینه ثبت شرکت حدود ۱۹۰ یورو است و پرداخت آن نیز بهصورت آنلاین انجام میشود که اصلیترین بخش هزینه اخذ استارتاپ ویزای استونی میشود. پس از تأیید نهایی، Business ID یا شماره شناسایی رسمی شرکت صادر میشود که معادل کارت هویت حقوقی شما در اتحادیه اروپا است.
در ادامه میتوانید ثبتنام مالیاتی شرکت را انجام دهید و برای افتتاح حساب بانکی اقدام کنید. اگر هنوز اقامت استونی را دریافت نکردهاید یا قصد افتتاح حساب فیزیکی ندارید، میتوانید از بانکهای دیجیتال معتبر مانند Wise یا Payoneer استفاده کنید که با کارآفرینان خارجی همکاری میکنند. با تکمیل این مراحل، شرکت شما در سیستم مالیاتی و تجاری استونی فعال خواهد شد و آماده شروع فعالیت میشود.
نکته مهم این است که استونی یکی از منظمترین و شفافترین کشورها در حوزه اداری است. تمامی امور مالیاتی، گزارشها و ثبت اسناد شرکت بهصورت الکترونیکی انجام میشود و معمولاً در مراحل اولیه نیازی به حضور فیزیکی یا استخدام حسابدار نیست. در این مرحله، ایده شما به یک شخصیت حقوقی رسمی در اروپا تبدیل میشود — و حالا کسبوکار میتواند بهطور رسمی در قالب برنامه استارتاپ استونی فعالیت کند.
مرحله ۴: درخواست ویزای استارتاپ استونی
در این مرحله، شما تأییدیه رسمی از کمیته استارتاپ استونی را در اختیار دارید و شرکت شما نیز در مسیر ثبت و آمادهسازی قرار گرفته است. حالا نوبت آن است که برای ورود قانونی به استونی، درخواست ویزای نوع D (بلندمدت) یا اقامت موقت کارآفرینی را ثبت کنید. این فرآیند از طریق اداره پلیس و مرزبانی استونی (Police and Border Guard Board) مدیریت میشود و ساختار آن کاملاً مشخص و مرحلهبهمرحله است.
برخلاف تصور بسیاری از متقاضیان، فرم آنلاین دائمی برای ویزای استارتاپ وجود ندارد. در عمل، متقاضی باید فرم رسمی درخواست ویزا را از سایت پلیس و مرزبانی دانلود کند و آن را همراه مدارک تکمیلی به سفارت یا مرکز پذیرش ارائه دهد. بخشی از اطلاعات ممکن است بهصورت آنلاین ثبت شود، اما نسخه نهایی درخواست باید روی کاغذ تکمیل و امضا شود.
مدارکی که باید تحویل دهید شامل پاسپورت معتبر، عکس بیومتریک، نامه تأییدیه کمیته استارتاپ، بیزنس پلن، مدارک مالی و بیمه درمانی است. هزینه بررسی پرونده بین ۱۰۰ تا ۱۲۰ یورو است و هنگام ارائه درخواست پرداخت میشود. پس از تکمیل فرم، باید از نزدیکترین سفارت یا مرکز پذیرش وقت بگیرید؛ برای متقاضیان ایرانی معمولاً سفارت استونی در آنکارا، ابوظبی یا استانبول مراکز رسمی هستند. تمامی مدارک باید به زبان انگلیسی و با ترجمه رسمی ارائه شوند.
بعد از تحویل مدارک، افسر مهاجرت ممکن است برای اطمینان از اصالت ایده و مدل کسبوکار، سؤالاتی تخصصی درباره محصول، بازار هدف یا ساختار درآمدی بپرسد. پاسخهای شما باید کاملاً با بیزنس پلن مطابقت داشته باشد، زیرا هرگونه تناقض ممکن است باعث تأخیر یا حتی رد درخواست شود.
اگر مدارک شما کامل باشد، نتیجه معمولاً ظرف ۲ تا ۸ هفته اعلام میشود. در صورت موافقت، ویزای نوع D با اعتبار ۱۲ ماه صادر میشود و شما میتوانید وارد استونی شوید و فعالیت رسمی استارتاپی را آغاز کنید. نکته مثبت این است که همسر و فرزندان زیر ۱۸ سال نیز میتوانند همزمان برای ویزای همراه اقدام کنند و پس از ورود، اجازه کار و تحصیل خواهند داشت.
با دریافت ویزا، شما از مرحله «ایده» عبور کردهاید و وارد نقطهای میشوید که کسبوکار شما در استونی حضور قانونی پیدا میکند و میتواند فعالیت عملی خود را شروع کند.
مرحله ۵: بررسی پرونده و صدور ویزا
بعد از ارسال مدارک و ثبت رسمی درخواست، پرونده شما در اداره پلیس و مرزبانی استونی (PBGB) وارد مرحله بررسی میشود. این بررسی بهصورت متمرکز در تالین انجام میگیرد و تمام درخواستهای مرتبط با استارتاپ ویزا مستقیماً توسط واحد تخصصی مهاجرت ارزیابی میشوند.
در این مرحله، افسران مهاجرت ابتدا اصالت کد تأییدیه کمیته استارتاپ را با پایگاه داده رسمی مطابقت میدهند و سپس مدارک هویتی، تمکن مالی، برنامه اقامت و هدف سفر را مطابق با اطلاعات ثبتشده در فرم بررسی میکنند. برخلاف تصور رایج، PBGB در این مرحله نیازی به بررسی شرکت ثبتشده ندارد و تمرکز اصلی آن بر صلاحیت فردی، مدارک مالی و ارتباط منطقی بین ایده و اقامت در استونی است.
اگر مدارک شما کامل باشد و ترجمهها بدون ایراد ارائه شده باشند، پرونده معمولاً بدون نیاز به مصاحبه حضوری پیش میرود. با این حال، ممکن است در برخی پروندهها از متقاضی درخواست توضیح کتبی یا ارائه مدرک تکمیلی شود؛ مانند ارائه گردش حساب دقیقتر یا نامه همکاری اولیه با یک شریک خارجی.
میانگین زمان بررسی پرونده بین ۲ تا ۸ هفته کاری است و این بازه به حجم پروندهها و محل اقدام بستگی دارد. معمولاً درخواستهایی که از طریق سفارتهای آنکارا، ابوظبی یا استانبول ارسال میشوند، سریعتر به نتیجه میرسند.
در صورت تأیید، متقاضی از طریق ایمیل یا تماس سفارت مطلع خواهد شد و میتواند ویزای نوع D با اعتبار ۱۲ ماه را از همان مرکز پذیرش دریافت کند. از زمان صدور ویزا، متقاضی فرصت دارد وارد استونی شود و مراحل بعدی مانند ثبت اقامت و آغاز فعالیت استارتاپی را تکمیل کند.
اما اگر درخواست رد شود، امکان اعتراض ظرف ۳۰ روز وجود دارد. با این حال، در مواردی که دلیل رد مربوط به ناقص بودن مدارک یا اشتباه در تکمیل فرمها باشد، معمولاً اصلاح و ارسال مجدد سرعت بیشتری نسبت به فرآیند تجدیدنظر دارد.
صدور این ویزا در واقع نقطه ورود رسمی شما به اکوسیستم استارتاپی استونی است. پس از دریافت ویزا، شما بهعنوان کارآفرین مورد تأیید دولت شناخته میشوید و آماده ورود به مرحله بعدی هستید: ورود به کشور و شروع فعالیت استارتاپ.
مرحله ۶: ورود به استونی و شروع فعالیت استارتاپ
بعد از دریافت ویزای نوع D، شما مجاز به ورود به استونی هستید و باید در مدت مشخصی که روی ویزا درج شده، وارد خاک کشور شوید. این مرحله در ظاهر ساده است، اما مجموعهای از کارهای اداری دقیق دارد که باید در چند هفته اول اقامت انجام دهید تا وضعیت قانونیتان تثبیت شود.
بهمحض ورود، اولین کار شما ثبت آدرس محل اقامت در اداره شهرداری محلی است. بدون ثبت آدرس، هیچ خدمتی از دولت دریافت نخواهید کرد و کارت اقامت نیز صادر نمیشود. پس از آن باید برای دریافت کارت اقامت موقت (Temporary Residence Card) اقدام کنید. این کارت، هویت رسمی شما در استونی محسوب میشود و بهوسیله آن میتوانید حساب بانکی باز کنید، قرارداد ببندید یا حتی خانه اجاره کنید.
بعد از ورود باید شرکت خود را در اداره مالیات ثبت کنید تا بتوانید فعالیت اقتصادی داشته باشید. در این مرحله معمولاً نیاز به یک حسابدار یا سرویس حسابداری آنلاین خواهید داشت تا گزارشهای مالیاتی اولیه را تنظیم کند. خوشبختانه بیشتر این خدمات بهصورت دیجیتال ارائه میشوند و نیازی به مراجعه حضوری ندارید.
وقتی امور اداری انجام شد، میتوانید بهصورت رسمی فعالیت شرکت را آغاز کنید؛ از جذب سرمایهگذار گرفته تا استخدام نیروی کار محلی یا ارائه خدمات به بازار بینالمللی. دولت استونی در سه ماه اول ورود، معمولاً از طریق سازمانهای حمایتی مانند Startup Estonia یا Enterprise Estonia (EAS) برنامههایی برای راهنمایی و شبکهسازی در اختیار کارآفرینان جدید قرار میدهد.
اگر اعضای خانوادهتان نیز همراهتان هستند، آنها باید طی ۳۰ روز پس از ورود، اقامت خود را ثبت کنند. فرزندان میتوانند در مدارس دولتی یا بینالمللی استونی ثبتنام کنند. همسر متقاضی نیز امکان دریافت اجازه کار را دارد، اما این مجوز بهصورت خودکار صادر نمیشود و باید هنگام ثبت اقامت، درخواست «حق کار (Right to Work)» برای او ثبت و تأیید شود.
در پایان این مرحله، شما بهطور کامل در اکوسیستم رسمی استارتاپی استونی ادغام میشوید. از این نقطه به بعد، ادامه مسیر شامل توسعه کسبوکار، جذب سرمایه و در نهایت تمدید اقامت یا تبدیل آن به اقامت دائم است. در واقع، مرحله ششم پایان فرآیند اداری نیست، بلکه آغاز مرحله واقعی مهاجرت و رشد کسبوکار شماست، نقطهای که ایدهتان رسماً در اروپا متولد میشود.
چگونه مراحل اخذ ویزای استارتاپ را بدون ریسک طی کنید؟
هرچند مزایای استارتاپ ویزای استونی بسیار عالی است و فرآیند دریافت آن در ظاهر شفاف و آنلاین است، اما در عمل نیاز به دقت بالا، مدارک دقیق و بیزینسپلنی دارد که کاملاً مطابق با معیارهای کمیته استارتاپ استونی باشد. از تنظیم طرح تجاری گرفته تا پر کردن فرمها، ترجمه رسمی مدارک، ثبت شرکت و تعامل با نهادهای رسمی، هر مرحله اگر با خطا یا ناهماهنگی انجام شود، میتواند منجر به تأخیر یا رد درخواست شود.
درنای آبی بهعنوان یکی از باتجربهترین مجموعههای مهاجرتی در حوزه ویزای استارتاپ اروپا، این مسیر را برای متقاضیان ایرانی سادهتر و کمریسکتر کرده است. تیم تخصصی ما با سالها تجربه در آمادهسازی و ارائه پروندههای استارتاپی موفق، تمام مراحل را از طراحی بیزینسپلن تا دریافت نامه حمایتی و اقامت موقت استونی برای شما مدیریت میکند.
مزیت همکاری با درنای آبی این است که نیازی به آزمون و خطا نخواهید داشت. ما میدانیم هر بند از فرمهای Startup Estonia دقیقاً چه مفهومی دارد، چه مدارکی بیشترین تأثیر را بر تأیید کمیته دارد و چگونه باید مسیر را طبق آخرین تغییرات قانونی پیش برد. علاوه بر آن، تیم درنای آبی با شبکهای از مشاوران حقوقی در اروپا همکاری دارد تا از لحظه ثبت شرکت تا آغاز فعالیت استارتاپ، همه امور شما با دقت پیش برود.
اگر ایدهای نو دارید و میخواهید آن را در یکی از پیشرفتهترین کشورهای اروپایی به مرحله اجرا برسانید و یا تمکن مالی مناسبی دارید اما ایده ندارید، همین حالا فرم مشاوره رایگان را تکمیل کنید تا کارشناسان ما شرایط شما را ارزیابی کرده و مناسبترین مسیر استارتاپی را پیشنهاد دهند.





